Vitamine A of bèta-caroteen?
Vitamine A is zeer werkzaam, maar in grotere hoeveelheden giftig, bijv.
als men veel meer inneemt dan aanbevolen of ook wanneer men
levergerechten met lever uit intensieve veehouderij consumeert.
Bèta-caroteen kan door het lichaam omgezet worden in vitamine A en
is in grote hoeveelheden niet giftig. Daarom gebruiken fabrikanten van
voedingssupplementen bij voorkeur bèta-caroteen.
Er zijn echter ook werkingsgebieden, bijvoorbeeld bij huidproblemen,
waar puur vitamine A doeltreffender is gebleken dan
bèta-caroteen. Klanten moeten zich daarom goed informeren over wat ze precies
nodig hebben. Wij hebben beide vormen in ons assortiment... Lees meer
Voorkomen van vitamine A
Dierlijke voedingsmiddelen bevatten het in vet oplosbare vitamine A. Het lichaam kan het echter ook zelf uit sommige carotenoïden vormen en voor langere tijd in de lever opslaan. Het vitamine is van beslissend belang voor het zien en speelt een belangrijke rol voor huid, botten, tanden en steunweefsel. Daarnaast bevordert het de aanmaak van antilichamen en beschermt het huid en slijmvliezen, waardoor het ook het immuunsysteem ondersteunt. Voor celgroei, de vorming en rijping van rode bloedcellen, de synthese van steroïde hormonen (zoals oestrogeen), de rijping van de eicel in de eierstok evenals de rijping van zaadcellen en hun beweeglijkheid is ook vitamine A nodig. Vitamine A speelt ook een beslissende rol bij de ontwikkeling van het embryo en de placenta. Vitamine A heeft bovendien een antioxidatieve werking en kan vrije radicalen in het lichaam neutraliseren, wat celbeschadiging tegengaat.
Toxiciteit van vitamine A
Vitamine A in de vorm van carotenoïden opnemen heeft het voordeel dat je het niet kunt overdoseren. Het lichaam vormt alleen zoveel vitamine A als het echt nodig heeft.
Vitamine A in hoge doseringen is schadelijk, bijvoorbeeld voor de lever of voor het embryo. In de meeste gevallen is carotenoïde dus voordeliger.
Aan de andere kant werkt puur vitamine A (retinol) sterker en directer, omdat het niet omgezet hoeft te worden. Er zijn bijvoorbeeld aanwijzingen dat het effect op de huid, bijvoorbeeld bij neurodermitis, bij retinol beter is dan bij opname van carotenoïden, zoals bèta-caroteen.
Voor algemene profylaxe zijn carotenoïden dus voldoende; als men iets specifieks voor ogen heeft, moet men zich eerst informeren welke stof beter is.
Voorkomen: lever, vis, gevogelte, ei, zuivelproducten, boter, spinazie, boerenkool, wortelen, pompoen, tomaten en paprika
Tekortverschijnselen: De eerste symptomen van een tekort zijn gezichtsstoornissen (zoals nachtblindheid) evenals droge en schilferige huid. Een chronisch tekort kan onder andere leiden tot een verhoogde vatbaarheid voor infecties, verlies van eetlust, vermoeidheid of verminderde vruchtbaarheid.
Toepassingsgebieden: aandoeningen van de luchtwegen; bij acne, droge huid of droge ogen (gebruikt in zalven of druppels), nachtblindheid, bloedarmoede door ijzertekort, maagzweren, arteriosclerose, gevoeligheid voor infecties.
DACH-aanbeveling voor inname: 800 µg vrouwen, 1000 µg mannen
Therapeutisch werkingsgebied: 1 - 3 mg
Bovengrens*: 3000 µg
Voor kinderen gelden aanzienlijk lagere bovengrenzen, bijvoorbeeld 1500 µg voor 7-10-jarigen.
* Maximale hoeveelheid die over zeer lange tijd dagelijks kan worden geconsumeerd zonder dat daar gezondheidschade uit voortvloeit